Voor de meeste werknemers in Nederland bestaat er geen wettelijk maximum voor een bonus. Werkgever en werknemer bepalen samen wat redelijk en haalbaar is. Alleen in specifieke sectoren gelden vaste grenzen.
In de bankensector is een bonus aan een maximum van 20% van het vaste salaris gebonden. Voor topfunctionarissen bij de overheid en in de zorg gelden aparte wettelijke normen. Buiten die sectoren zijn de cao en het arbeidscontract bepalend. Of een werknemer überhaupt aanspraak maakt op een bonus staat in zijn of haar contract.
Welke regels en beperkingen gelden er voor bonussen?
In Nederland bestaat geen algemene wet op gebied van bonussen voor werknemers. Toch zijn er meerdere kaders die bepalen hoeveel speelruimte je als werkgever hebt:
- Wet- en regelgeving: Wettelijke grenzen gelden uitsluitend voor de bankensector en de (semi)publieke sector. Voor overige werkgevers zijn er geen wettelijke maxima.
- Cao-afspraken: Veel cao’s bevatten aanvullende voorwaarden of maximumbedragen voor bonusuitkeringen. Controleer altijd welke cao op jouw onderneming van toepassing is.
- Contractueel vs. discretionair: Staat de bonus in het arbeidscontract, dan heeft de werknemer er recht op. Keer je een bonus op eigen initiatief uit, dan bepaal jij zelf of en hoeveel.
- Gewoonterecht: Keer je jaar op jaar een bonus uit, dan kunnen werknemers daar rechten aan ontlenen. Je kunt de bonus daarna niet zonder meer verlagen of stopzetten.
Hoeveel bonus mag een werknemer maximaal ontvangen?
Voor het overgrote deel van de werknemers geldt geen wettelijk bonusmaximum. Wat jij met je werknemer afspreekt, is de maatstaf. In drie gevallen geldt echter een harde bovengrens of wettelijke beperking:
- Bankensector: Werknemers bij banken en verzekeraars mogen een bonus ontvangen van maximaal 20% van hun vaste salaris.
- Overheid en zorg: Voor bestuurders en topfunctionarissen bij overheid, onderwijs en zorginstellingen legt de wet een maximum op aan de totale beloning.
- Cao-bepalingen: Sommige cao’s bevatten een maximumpercentage of een absoluut maximumbedrag voor bonusuitkeringen binnen die sector.
Wat zijn de gevolgen als een werknemer te veel bonus ontvangt?
Overschrijdt een bank of verzekeraar de wettelijke bonusgrens, dan moet het bedrag boven die grens worden teruggevorderd. Voor bestuurders in de zorg en bij de overheid geldt hetzelfde: ontvangen zij meer bonus dan de wet toestaat, dan is terugbetaling verplicht.
Buiten die sectoren zijn er geen directe juridische consequenties. Een buitensporig hoge bonus kan echter wel arbeidsrechtelijke problemen veroorzaken, zeker wanneer andere werknemers daardoor ongelijk worden behandeld.
Zijn er uitzonderingen mogelijk op de bonusregels?
In de bankensector is een uitzondering op de 20%-grens alleen mogelijk met goedkeuring van de toezichthouder en een aantoonbare onderbouwing. Voor bestuurders in de zorg en bij de overheid geldt een overgangsregeling wanneer hun contract al van kracht was vóór de wet in werking trad. Buiten deze sectoren ben je als werkgever volledig vrij in je bonusbeleid. Alle bonusafspraken leg je schriftelijk en ondubbelzinnig vast in het arbeidscontract of in een apart bonusreglement.
Hoe werkt de belasting op bonussen?
Een bonus geldt fiscaal als loon en wordt als zodanig belast. Als werkgever houd je loonbelasting in via het bijzondere tarief: het hoogste belastingpercentage dat van toepassing is op het totale jaarloon van de werknemer.
- Tot € 38.883: 35,75% loonbelasting
- Van € 38.883 tot € 78.426: 37,56% loonbelasting
- Boven € 78.426: 49,50% loonbelasting
Naast loonbelasting houd je ook premies voor sociale verzekeringen in. Het nettobedrag dat de werknemer uiteindelijk ontvangt ligt daardoor aanzienlijk lager dan het brutobonusbedrag.
Wil je een deel van de beloning belastingvrij verstrekken? Dan biedt de werkkostenregeling (WKR) ruimte binnen de jaarlijkse vrije ruimte.
Welke soorten bonussen en beloningsstructuren bestaan er?
Als werkgever heb je de keuze uit diverse bonusvormen. De structuur die het beste aansluit, hangt af van de functie, de sector en de doelstelling die je voor ogen hebt. De meest gebruikte bonussen zijn:
- Prestatiegebonden bonus: De werknemer ontvangt een bonus bij het realiseren van vooraf vastgestelde doelen, zoals een omzettarget of een projectresultaat. Het bonusbedrag is vaak een percentage van het vaste bruto jaarsalaris, bijvoorbeeld 10% bij volledige doelrealisatie.
- Winstdeling: De werkgever keert een deel van de gerealiseerde bedrijfswinst uit aan medewerkers. De hoogte varieert per jaar en is afhankelijk van het bedrijfsresultaat.
- Eindejaarsbonus of dertiende maand: Een jaarlijkse vaste uitkering, doorgaans gelijk aan één maandsalaris. In veel cao’s is dit standaard vastgelegd.
- Tekenbonus: Een eenmalige bonus bij indiensttreding, bedoeld om nieuw talent aan te trekken. Bevat vaak een terugbetalingsverplichting als de werknemer binnen een bepaalde termijn vertrekt.
- Retentiebonus: Een bonus die waardevolle medewerkers aan het bedrijf bindt, gekoppeld aan een minimale dienstperiode.